ماه ، دليل شناخت ماه‌هاى قمرى « اى مفضل ! به ماه نگاه كن كه واضح و روشن است كه مردم به وسيله آن ، ماه‌هاى قمرى را مىشناسند ، ولى سال به حساب نمىآيد ، چون چرخش آن براى چهار فصل و رشد گياهان كافى نيست . به همين دليل ماه‌هاى قمرى با ماه‌هاى خورشيدى اختلاف دارند و تقدير چنين است كه يك ماه قمرى ، گاهى در تابستان و گاهى در زمستان قرار گيرد . » نور ماه « اى مفضل ! پيرامون نور ماه در تاريكى شب و نياز و حاجت به آن تفكر كن . درست است كه براى آرامش جانداران و خنك شدن هوا براى رويندگان ، نياز به تاريكى هست ، ولى نبايد تاريكى مطلق و محض باشد كه هيچ كارى نتوان در آن انجام داد . چون گاهى اوقات به علت كمبود وقت در روز لازم مىشود كه مردم در شب كار كنند و گاهى اوقات نيز به علت گرماى بيش از حد روز ، لازم مىشود كه در خنكى شب كار شود . در شب مىشود به كارهايى همچون شخم زدن ، خشت مالى ، بريدن چوب و غيره اشتغال يافت ، سپس نور ماه ، براى اين دسته از مردم كمك‌رسان است و همچنين نور ماه براى مسافران باعث انس و الفت است . ماه در برخى از شب‌ها طلوع مىكند ، ولى در برخى شب‌ها نيز طلوع نمىكند . نور ماه ، همچون نور خورشيد نيست كه مردم به وسيله آن به كار و تلاش روز دست بزنند و از آرامش محروم شوند و كار شبانه‌روزى آنها را هلاك كند . تدبير الهى چنين است كه ماه ، گاهى پيدا و گاهى پنهان ، گاهى بسيار پيدا و گاهى بسيار اندك و گاهى در كسوف باشد ، تا تمام اينها نشانه‌اى بر قدرت لايزال الهى باشد كه براى منفعت جهانيان ، اين حالات را پديد مىآورد . باشد كه عبرت‌گيران ، عبرت گيرند . »